Transformacja energetyczna zaczyna się lokalnie – w naszych miastach, gminach i w decyzjach podejmowanych przez samorządy. O wyzwaniach związanych z polityką klimatyczną, możliwościach finansowania zielonych inwestycji oraz praktycznych rozwiązaniach wspierających poprawę jakości powietrza rozmawiano podczas konferencji zorganizowanej przez WFOŚiGW w Warszawie w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego.

20 maja w siedzibie WFOŚiGW w Warszawie odbyła się konferencja „Polityka klimatyczna w działaniu – rola doradców energetycznych w procesie transformacji energetycznej”, zorganizowana w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli samorządów, instytucji publicznych oraz ekspertów zajmujących się ochroną powietrza, efektywnością energetyczną i wdrażaniem rozwiązań wspierających transformację energetyczną.

Uczestników konferencji powitał Zbigniew Deptuła, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Warszawie, który mówił o znaczeniu współpracy i wymiany doświadczeń między samorządami oraz instytucjami zaangażowanymi w ochronę środowiska. Życzył uczestnikom owocnych obrad i wykorzystania spotkania do zdobywania praktycznej wiedzy.

„Polityka klimatyczna a ochrona powietrza” – to temat prezentacji Marcina Podgórskiego, Dyrektora Departamentu Gospodarki Odpadami, Emisji i Pozwoleń Zintegrowanych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego. Prelegent przedstawił założenia Programu ochrony powietrza dla województwa mazowieckiego oraz działania, które samorządy powinny realizować w związku z nowymi normami jakości powietrza. Mówił m.in. o konieczności ograniczania niskiej emisji, ekodoradztwie, edukacji ekologicznej, zwiększaniu terenów zielonych, kontroli przestrzegania przepisów uchwały antysmogowej oraz wsparciu osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Zaprezentował także mazowiecki pakiet wsparcia dla gmin, obejmujący m.in. szkolenia, platformy informacyjne, działania edukacyjne oraz programy takie jak „Mazowsze bez smogu”, „Mazowsze dla czystego powietrza” czy „Mazowsze dla czystego ciepła”. Wskazał również dostępne źródła finansowania inwestycji, od środków unijnych i programów regionalnych po wsparcie z NFOŚiGW i WFOŚiGW.

„Finansowanie transformacji energetycznej w nowej perspektywie” było centrum wystąpienia Marcina Janiaka, Zastępcy Dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Ekspert przedstawił skalę środków unijnych przeznaczonych na transformację klimatyczno-energetyczną w Polsce, wskazując, że w latach 2023-2032 do Polski trafi około 500 mld zł funduszy europejskich wspierających m.in. efektywność energetyczną, odnawialne źródła energii i działania związane z ochroną klimatu. Wśród najważniejszych źródeł finansowania wymienił m.in. Krajowy Plan Odbudowy, Fundusz Transformacji Energetyki, Fundusz Modernizacyjny oraz Społeczny Fundusz Klimatyczny. Odniósł się również do nowej perspektywy finansowej UE po 2027 roku, przedstawiając założenia Polityki Spójności 2028-2034 i podkreślając, że przyszłe fundusze unijne mają nadal wspierać działania związane z klimatem i efektywnością energetyczną.

„Praktyczne doświadczenia polskie i europejskie w transformacji energetycznej, narzędzia, rozwiązania, finansowanie” – z prelekcją pod takim tytułem wystąpił Cezary Molski, Dyrektor Biura Innowacji i Rozwoju Mazowieckiej Agencji Energetycznej. Uczestnicy poznali m.in. projekt RENOSS, dotyczący poprawy jakości i tempa renowacji energetycznej budynków, a także kalkulator zwrotu z inwestycji (ROI), narzędzie wspierające samorządy w ocenie opłacalności planowanych modernizacji energetycznych, pozwalające oszacować okres zwrotu inwestycji oraz wpływ renowacji na koszty eksploatacyjne budynków.

„Miasta i gminy w transformacji klimatycznej” – to było główne zagadnieniem wystąpienia Stanisława Jastrzębskiego, Wójta Gminy Długosiodło, który dzielił się wieloletnimi doświadczeniami samorządu w realizacji inwestycji energetycznych i środowiskowych. Pokazał, jak gminy mogą skutecznie korzystać z dostępnych programów wsparcia, ograniczać koszty energii i planować działania odpowiadające na potrzeby mieszkańców.

„Zielona transformacja miasta w praktyce” została omówiona przez Prezydenta Ciechanowa Krzysztofa Kosińskiego. Podczas wystąpienia z dumą opowiadał o ekologicznej metamorfozie miasta, pokazując, że konsekwentne inwestowanie w ekologię przynosi korzyści dla mieszkańców. Miasto może pochwalić się m.in. jedną z najdłuższych sieci ścieżek rowerowych w przeliczeniu na mieszkańca w Polsce, Zielonym Targiem, nowymi parkami, przywróceniem zieleni na „zabetonowanym” wcześniej miejskim rynku oraz innymi inwestycjami, które zmieniły przestrzeń miasta na przyjazną dla mieszkańców i środowiska. Dużo miejsca poświęcił transformacji energetycznej. W Ciechanowie działa już wysokosprawna kogeneracja gazowa, a energia i ciepło produkowane są efektywniej. Miasto rozwija też instalacje oparte na biomasie, wykorzystujące odnawialne paliwo z odpadów zrębków drzewnych. W tym roku uruchomiona ma zostać pierwsza miejska farma fotowoltaiczna, która pomoże zasilać miejskie obiekty. Prezydent podkreślał, że dzięki transformacji energetycznej miasto zwiększa udział OZE, stabilizuje ceny dla mieszkańców, poprawia bezpieczeństwo dostaw ciepła i jakość powietrza.

„Dezinformacja klimatyczna” – na tym problemie skupiła się Magdalena Zając z inicjatywy Rodzice dla Klimatu. Prelegentka zwróciła uwagę, jak łatwo w przestrzeni internetowej rozprzestrzeniają się fałszywe lub zmanipulowane informacje dotyczące klimatu i ochrony środowiska. Mówiła o tym, jak identyfikować fałszywe przekazy i materiały tworzone przez sztuczną inteligencję, które coraz częściej pojawiają się w mediach społecznościowych. Wyjaśniła, czym różni się dezinformacja od nieświadomego przekazywania błędnych treści oraz jak rozpoznawać mechanizmy manipulacji odwołujące się do emocji, lęku czy stereotypów. Nie zabrakło także praktycznych przykładów pokazujących, jak weryfikować informacje i dlaczego warto zachować ostrożność przed udostępnianiem sensacyjnych treści.

„Rola doradców energetycznych w procesie transformacji” – to temat prelekcji Katarzyny Szmyt. Koordynator Zespołu Doradców Energetycznych WFOŚiGW w Warszawie przybliżyła zakres działań doradców energetycznych, którzy wspierają samorządy, instytucje publiczne, wspólnoty i mieszkańców w planowaniu inwestycji poprawiających efektywność energetyczną oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii. Pokazała, jak doradcy pomagają w wyborze rozwiązań, wskazują dostępne źródła finansowania i wspierają beneficjentów na różnych etapach przygotowania inwestycji. Jak podkreślała, skuteczne działania na rzecz klimatu wymagają konsekwencji, bo „nie ma planety B”.

Od unijnych miliardów, przez lokalne inwestycje, po konkretne działania dla mieszkańców – konferencja pokazała, że transformacja energetyczna to już nie odległa wizja, ale codzienność wielu samorządów. Za dużymi hasłami o klimacie stoją termomodernizacje, nowe źródła energii, walka o czystsze powietrze i szukanie pieniędzy na dobre projekty. Było dużo praktycznej wiedzy, wymiany doświadczeń i rozmów o tym, co już działa, a co jeszcze przed nami. Jedno wybrzmiało mocno – samorządy nie są same w tej zmianie i dzieje się ona tam, gdzie są ludzie gotowi działać.

Projekt Doradztwa Energetycznego realizowany jest we współpracy z 16 Partnerami (wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej), którego głównym zadaniem jest promocja, doradztwo i podnoszenie świadomości oraz wiedzy mieszkańców, przedsiębiorców i władz lokalnych m.in. w zakresie działań na rzecz niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym, efektywności energetycznej i wykorzystania OZE.

#MKiŚ#MFiPR#NFOŚiGW#WFOŚiGW#KomisjaEuropejska#KE#FunduszeEuropejskie#FunduszeEU#Autopromocja#EUREGIOPoland#ProjektDoradztwaEnergetycznego#PDE